काठमाडाैँ, साउन १५ गते । इरान र संयुक्त राज्य अमेरिकाबिच वार्ता जारी रहेको मध्यस्थ कर्ता पाकिस्तानले बिहीबार बताएको छ । यद्यपि वासिङ्टनले जोर्डनलाई लक्षित नयाँ आक्रमणको प्रतिशोधमा आफ्नो शत्रुमाथि ‘सशक्त आक्रमणको श्रृङ्खला’ सुरू गरेको छ ।

पछिल्ला दुई दिनमा साउदी अरबले इराकमा रहेका उग्रवादी समूहमाथि अमेरिकाको साथमा आक्रमण गरेको छ भने इजिप्ट पहिलो पटक भूमध्यसागरीय बन्दरगाहमा ड्रोन आक्रमणको शिकार बनेको छ । बिहीबार बिहान जोर्डनले लगातार दोस्रो दिन इरानी मिसाइल रोकेको रिपोर्ट गरेको छ भने कुवेतले चिनियाँ कम्पनीको भवनमा लागेको इरानी आक्रमणबाट एक जनाको मृत्यु भएको बताएको छ । प्रत्यक्ष शत्रुताको फेरि सुरुवात वार्तालाई प्रोत्साहन दिन लडेको छोटो युद्धविरामपछि भएको हो ।

“विशेष गरी हर्मुज जलमार्ग र तनाव कम गर्ने विषयमा युद्धरत पक्षबिच वार्ता जारी छ,” पाकिस्तानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता ताहिर अन्द्राबीले इस्लामाबादमा पत्रकारलाई भन्नुभयो । पाकिस्तानले दुवै पक्षबिच स्थायी समाधानका लागि वार्ताको आधार तयार पार्ने सम्झौता मध्यस्थता गरेको थियो । प्रवक्ता अन्द्राबीले भन्नुभयो, “यो सम्झौता अन्तर्गत प्राविधिक वार्तामा सबै पक्षलाई फर्काउन ‘अधिकतम प्रयास’ गरिरहेको छ ।

अप्रिलको युद्धविरामपछि भएका अघिल्ला वार्ता ठप्प भएका थिए । यो महिनाको सुरुमा युद्धविराम भत्किएको थियो र इरानले फेरि हर्मुज जलमार्ग बन्द गरेको थियो, जुन मध्यपूर्वको तेल र ग्यासको महत्वपूर्ण मार्ग हो । इरानको रिभोलुसनरी गार्डले बिहीबार भनेको छ, “अमेरिकी सहयोगमा हर्मुज जलमार्ग पार गर्न खोजेका दुई तेल ट्याङ्कर मध्ये एकमा आगो लागेपछि दुवै फर्किएका छन् ।”

-इरानमा आक्रमण-

यसअघि अमेरिकी सैन्य बलले भनेको थियो, “इरानमाथि गम्भीर लहरको आक्रमण सफलतापूर्वक पूरा गरेको छ ।” रिभोलुसनरी गार्डसका दर्जनौँ लक्ष्य, जसमा सैन्य कमाण्ड केन्द्र पनि छन्, माथि आक्रमण गरिएको थियो । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानले जोर्डनमा आक्रमण गरेपछि ‘कडा प्रहार’ गर्ने प्रतिवद्धता गर्नुभएको थियो । 

इरानको सरकारी समाचार एजेन्सी इर्नाले दक्षिणपश्चिमी खुजेस्तान प्रान्तका धेरै शहर र खाडीमा रहेको क्वेश्म टापुमा आक्रमण भएको रिपोर्ट गरेको छ । इर्नाले प्रान्तीय अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै अभदान, शादेगन, अरभन्दकेनार र अह्वाज शहर वरपरका क्षेत्रमा आक्रमण भएको बताएको थियो । जोर्डनको सेनाले बिहीबार बिहान नयाँ इरानी मिसाइलको लहर आएको रिपोर्ट गरेको छ । आक्रमणका क्रममा पाँच वटा मिसाइल खसालिएको र कुनै हताहत नभएको बताइएको छ ।

कुवेतको रक्षा मन्त्रालयले ‘घृणित’ इरानी आक्रमणको निन्दा गर्दै भनेको छ, “यसले देशको उत्तरी भागमा रहेको चिनियाँ कम्पनीको भवनलाई लक्ष्य बनाएको थियो । यसबाट एक कामदारको मृत्यु भएको र ठूलो भौतिक क्षति पुगेको छ ।”

-इजिप्टमाथि आक्रमण-

फेब्रुअरीमा अमेरिका-इजरायलको इरानमाथि आक्रमणको श्रृङ्खलासँग सुरु भएको यो मध्यपूर्व युद्धले यस क्षेत्रका हरेक देश र केही बाहिरका देशलाई पनि छोएको छ । क्षेत्रका अन्य ऊर्जा सुविधा बारम्बार ड्रोन र मिसाइल आक्रमणको शिकार भए पनि इजिप्ट बुधबारसम्म सुरक्षित थियो । बुधबार ग्यास आयात केन्द्रमा आक्रमण हुँदा आगो लाग्यो र दुई जहाज क्षतिग्रस्त भएका छन् ।

आक्रमणको कसैले जिम्मेवारी लिएको छैन सरकारले आगोको कारण ड्रोन भएको बिहीबार पुष्टि गरेको छ । ‘घटनाबारे परिस्थिति पत्ता लगाउन र इजिप्टका हित तथा राष्ट्रिय सुरक्षा संरक्षणका लागि आवश्यक कदम चाल्न’ अनुसन्धान जारी भएको इजिप्ट सरकारले जनाएको छ । 

समुद्री व्यापार ‘अनुगमनकारी’ फर्म ‘कप्लर’ले क्षतिग्रस्त जहाजलाई ‘एनर्गोस विन्टर’ भण्डारण तथा ‘रिग्यासिफिकेसन’ जहाज र ‘ग्यासलग’ सालेम ट्याङ्करको रूपमा पहिचान गरेको छ । घटनापछि ती जहाज सारिएका छन् । बेलायतस्थित निजी सुरक्षा अनुगमन कर्ता एम्ब्रेले रिपोर्ट गरेको छ, “अमेरिकी स्वामित्व र सञ्चालनमा रहेको तैरिरहेको भण्डारण जहाजमा कम्तीमा एउटा ड्रोनले लागेको थियो । 

बन्दरगाह व्यवस्थापन गर्ने निकायले भनेको छ, “यो पूर्णरूपमा सञ्चालनमा छ । सबै ‘टर्मिनल’ र ‘बर्थ’मा नियमित जहाज आवतजावत भइरहेको छ साथै सबै प्रकारका मालसामान जहाज तथा ट्याङ्करमा हाल्ने, झार्ने र व्यवस्थापन गर्ने काम भइरहेको छ ।”रासस/एएफपी